Investigimi i fundit zbulon marrëveshjet e SHBA-së për deportimet: mbi 25 mijë persona janë dërguar në vende të treta
Një hetim ndërkombëtar ka zbuluar përmasat e një politike të re të administratës së Donald Trump për deportimin e emigrantëve në vende që nuk janë shtetet e tyre të origjinës.
Sipas investigimit të “The Guardian”, të zhvilluar në kuadër të projektit ndërkombëtar Deportation Project, administrata amerikane ka arritur marrëveshje me 35 vende dhe ka parashikuar të paktën 410 milionë dollarë për të mbështetur këto marrëveshje.
Që nga rikthimi i Trumpit në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025, më shumë se 25 mijë emigrantë, refugjatë dhe azilkërkues janë dërguar në vende të treta, në disa raste edhe kur nuk kishin asnjë lidhje me shtetin ku përfunduan.
Hetimi, i koordinuar nga organizata Forbidden Stories dhe i realizuar nga dhjetëra organizata mediatike, bazohet në dokumente të brendshme, intervista me persona të prekur dhe zyrtarë, si dhe në gjurmimin e fluturimeve të deportimit.
Marrëveshje me dhjetëra shtete
Sipas dokumenteve të shqyrtuara nga “The Washington Post”, administrata amerikane ka autorizuar ose premtuar të paktën 410 milionë dollarë për marrëveshjet e deportimit në vende të treta. Një pjesë e fondeve u janë premtuar drejtpërdrejt qeverive, ndërsa pjesa tjetër lidhet me projekte të organizatave ndërkombëtare.
Marrëveshjet përfshijnë shtete kryesisht në Afrikë, Amerikën Latine dhe Karaibe. Në disa raste, SHBA-ja ka dërguar persona nga vende si Irani, Afganistani, Kina, Rusia, Kuba dhe vende të tjera drejt shteteve me të cilat ata nuk kishin lidhje të mëparshme.
Sipas investigimit, Office of Remigration, një strukturë e krijuar brenda Departamentit amerikan të Shtetit, ka luajtur rol në negociimin e një pjese të këtyre marrëveshjeve.
Rasti i një gruaje iraniane
Një prej rasteve të dokumentuara nga “The Guardian” është ai i një gruaje iraniane, e identifikuar me pseudonimin Nika për arsye sigurie.
Ajo kishte kërkuar mbrojtje në SHBA dhe një gjykatës amerikan kishte vendosur se nuk mund të kthehej në Iran për shkak të rrezikut që mund t’i kanosej.
Megjithatë, sipas investigimit, ajo u arrestua përsëri dhe më vonë u deportua drejt Republikës së Afrikës Qendrore, një shtet me të cilin nuk kishte pasur lidhje të mëparshme.
Rasti i saj është përdorur nga gazetarët si shembull i mënyrës se si politika e deportimeve në vende të treta mund të prekë edhe persona që kishin marrë më parë një formë mbrojtjeje nga kthimi në vendin e origjinës.
Çështja ka mbërritur edhe në gjykata
Politika e administratës Trump është përballur ndërkohë me sfida ligjore.
Më 18 shtator, një panel prej tre gjyqtarësh në Gjykatën Federale të Apelit për Qarkun e Parë vendosi se mënyra e zbatimit të deportimeve drejt vendeve të treta shkelte të drejtat e procesit të rregullt ligjor, pasi personave nuk u jepej njoftim dhe mundësi e mjaftueshme për të kundërshtuar dërgimin në një shtet tjetër.
Administrata amerikane pritet ta kundërshtojë vendimin në instancat më të larta, ndërsa politika vazhdon të jetë objekt përplasjesh ligjore.
Çfarë thotë administrata Trump?
Administrata amerikane e mbron politikën si pjesë të përpjekjeve për zbatimin e ligjeve të emigracionit dhe largimin nga SHBA-ja të personave që nuk kanë të drejtë ligjore të qëndrojnë.
Ndërkohë, avokatë të emigracionit dhe organizata të të drejtave të njeriut kanë ngritur shqetësime për procedurat e deportimit dhe për situatën e personave pas mbërritjes në vendet pritëse.
Hetimi ndërkombëtar tregon se marrëveshjet tashmë përfshijnë një rrjet prej 35 shtetesh, ndërsa financimet e lidhura me këtë politikë arrijnë në të paktën 410 milionë dollarë.
Për momentin, çështja mbetet njëkohësisht një politikë aktive e administratës amerikane dhe një betejë ligjore në gjykatat federale, ndërsa numri i personave të dërguar në vende të treta ka kaluar 25 mijë.