BE propozon kufizime të reja për rrjetet sociale për fëmijët nën 15 vjeç
Bashkimi Evropian po shqyrton një paketë të re masash për kufizimin e aksesit të fëmijëve në rrjetet sociale, me synim forcimin e sigurisë dhe mbrojtjes së të miturve në internet.
Sipas propozimit të ri, fëmijët nën 13 vjeç nuk do të lejohen të përdorin rrjetet sociale, ndërsa të miturit nga 13 deri në 15 vjeç do të mund të kenë akses të kufizuar. Në këtë grupmoshë parashikohet një kufi prej rreth një ore përdorim në ditë dhe llogaritë do të krijoheshin përmes llogarisë së prindit ose kujdestarit.
Masat do të shtriheshin përtej platformave të njohura si TikTok, Instagram dhe Snapchat. Në diskutim përfshihen edhe YouTube, shërbime të tjera të videove, lojërat online dhe chatbotët me inteligjencë artificiale.
Komisioni Evropian kërkon që kompanitë teknologjike të marrin masa për sigurinë e fëmijëve që në fazën e projektimit të produkteve të tyre. Në rast shkeljesh, kompanitë mund të përballen me gjoba që arrijnë deri në 6% të të ardhurave globale.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka deklaruar se synimi është që prindërit të kenë më shumë kontroll dhe mjete për të mbrojtur fëmijët nga rreziqet online. Sipas saj, platformat duhet të shmangin mekanizmat që mund të nxisin përdorimin e tepruar ose varësinë.
Propozimi parashikon që vetëm personat mbi 15 vjeç të mund të krijojnë llogari të pavarura në rrjetet sociale. Për të miturit nën 18 vjeç, kompanitë do të duhet të zbatojnë standarde të posaçme sigurie dhe të kufizojnë funksionet që mund të konsiderohen të dëmshme.
Megjithatë, propozimi ka hapur edhe debate për privatësinë dhe mënyrën e verifikimit të moshës. Kritikët shqetësohen se procesi mund t’i detyrojë të miturit të japin të dhëna personale për të provuar moshën e tyre.
Komisioni Evropian ka deklaruar se verifikimi do të realizohet përmes një aplikacioni të BE-së dhe se të dhënat personale nuk do të ruhen apo shpërndahen përtej qëllimit të verifikimit.
Disa vende anëtare kanë ndërmarrë tashmë hapa në këtë drejtim. Franca dhe Spanja kanë diskutuar ose propozuar kufizime kombëtare për përdorimin e rrjeteve sociale nga të miturit. Nëse rregullorja e BE-së miratohet, ajo do të vendoste një kuadër të përbashkët dhe ligjërisht të detyrueshëm për të gjitha shtetet anëtare.
Propozimi duhet ende të kalojë nëpër procesin e miratimit nga shtetet anëtare dhe Parlamenti Evropian. Për këtë arsye, rregullat përfundimtare, mënyra e zbatimit dhe afatet kohore mund të ndryshojnë gjatë negociatave.
Në qendër të debatit është edhe mënyra se si platformat do të kufizojnë përdorimin e funksioneve që nxisin angazhimin e vazhdueshëm, si lëvizja pa fund e përmbajtjes, videot që nisin automatikisht dhe rekomandimet e personalizuara.
Komisioni Evropian ka argumentuar se këto mekanizma mund të nxisin përdorim kompulsiv, veçanërisht te fëmijët dhe adoleshentët. Kompanitë teknologjike, nga ana tjetër, kanë kundërshtuar disa prej këtyre gjetjeve dhe kanë theksuar masat që kanë ndërmarrë për mbrojtjen e përdoruesve të rinj.
BE-ja thotë se propozimi është hartuar duke marrë në konsideratë edhe përvojat e vendeve të tjera, përfshirë Australinë, e cila ka vendosur kufizime për përdorimin e rrjeteve sociale nga personat nën 16 vjeç.
Tashmë pritet një debat i gjerë në institucionet evropiane për mënyrën se si do të zbatohet kjo paketë masash dhe se si do të balancohet mbrojtja e fëmijëve me privatësinë dhe të drejtat e tyre në internet.