Shqipëria ndryshon rregullat e kufirit, masa të reja për udhëtimin e të miturve
Qeveria shqiptare ka miratuar një vendim të ri për procedurat e kalimit të kufirit, duke shfuqizuar rregulloret e mëparshme të viteve 2016 dhe 2023. Ndryshimet synojnë përafrimin e procedurave me standardet e Kodit të Kufijve Shengen të Bashkimit Evropian, si dhe forcimin e kontrolleve në pikat kufitare.
Vendimi përfshin rregulla të reja për udhëtimin e fëmijëve jashtë vendit, procedurat e kontrollit të pasagjerëve dhe mjeteve të transportit, si dhe lehtësira për kategori të caktuara udhëtarësh.
Rregulla më të rrepta për udhëtimin e fëmijëve
Një nga pikat kryesore të vendimit lidhet me kalimin e kufirit nga personat nën moshën 18 vjeç. Procedurat e reja parashikojnë kontrolle më të hollësishme të dokumentacionit, me synimin për të parandaluar trafikimin e fëmijëve, rrëmbimet dhe rastet e braktisjes.
Sipas rregullave të përshkruara në vendim, fëmijët nën 16 vjeç duhet të udhëtojnë të shoqëruar nga një person madhor dhe të pajisen me deklaratë noteriale nga të dy prindërit ose nga prindi që ka kujdestarinë ligjore. Kur deklarata hartohet jashtë Shqipërisë, parashikohet që ajo të jetë në shqip dhe anglisht.
Për të rinjtë nga 16 deri në 18 vjeç parashikohet mundësia e udhëtimit pa shoqërues, por me deklaratë noteriale nga prindërit. Në këtë dokument duhet të përcaktohen edhe të dhënat e personit që do t’i presë në destinacion, përfshirë adresën e saktë.
Rregulla të veçanta parashikohen edhe për fëmijët me prindër të divorcuar. Në këto raste, dokumentacioni duhet të vërtetojë autorizimin për udhëtim ose të drejtën e kujdestarisë, sipas rrethanave ligjore. Të dhënat përkatëse të vendimeve gjyqësore do të regjistrohen në mënyrë elektronike në sistemin TIMS.
Policia Kufitare me kontrolle më të zgjeruara
Policia Kufitare do të kryejë verifikime shtesë kur ka dyshime lidhur me rrethanat e udhëtimit të një të mituri. Këto mund të përfshijnë intervistimin e personit shoqërues dhe kontrollin e dokumenteve për të vërtetuar se udhëtimi kryhet në përputhje me të drejtat dhe përgjegjësitë prindërore.
Në rastet kur dyshohet se një fëmijë është braktisur në një shtet tjetër, parashikohet njoftimi i prokurorisë, strukturave për mbrojtjen e fëmijëve dhe autoriteteve përkatëse ndërkombëtare.
Kush do të përfitojë nga procedurat e përshpejtuara?
Vendimi përcakton edhe kategoritë që mund të përfitojnë nga kontrolle të thjeshtuara ose të përshpejtuara, në përputhje me statusin dhe arsyen e udhëtimit.
Në këtë grup përfshihen krerët e shteteve dhe qeverive, drejtues të institucioneve të larta, mbajtës të pasaportave diplomatike dhe përfaqësues të organizatave ndërkombëtare, si OKB-ja, Bashkimi Evropian dhe NATO-ja.
Procedura të posaçme parashikohen gjithashtu për trupat dhe asetet e NATO-s në situata krize ose konflikti, si dhe për punonjësit e kërkim-shpëtimit, zjarrfikësit dhe policinë që kryejnë detyra zyrtare.
Lehtësira mund të përfitojnë edhe personat që kalojnë rregullisht kufirin për arsye pune dhe janë të regjistruar në sistemet përkatëse.
Si do të kryhen kontrollet sipas mjeteve të transportit?
Rregullat e reja përcaktojnë procedurat e verifikimit për pasagjerët që udhëtojnë me mjete të ndryshme transporti.
– Autoveturat: Pasagjerët do të qëndrojnë në automjet gjatë kontrollit, përveç rasteve kur lind nevoja për verifikime shtesë, për shkak të dyshimeve ose mospërputhjeve në dokumentacion.
– Autobusët: Udhëtarët do t’i nënshtrohen kontrollit individual në terminalet përkatëse. Në periudhat me fluks të lartë, autobusët e linjave të rregullta mund të kenë përparësi në kalim.
– Tragetet dhe kroçerat: Parashikohet dorëzimi paraprak i listave të pasagjerëve dhe ekuipazhit, ndërsa kontrollet do të organizohen sipas natyrës së udhëtimit dhe linjës.
– Avionët: Kontrollet do të kryhen në aeroportet përkatëse të hyrjes dhe daljes nga Shqipëria. Për fluturimet private kërkohet paraprakisht informacion mbi planin e fluturimit dhe identitetin e pasagjerëve.
– Trenat: Verifikimet mund të kryhen në stacionin e mbërritjes ose gjatë udhëtimit, në varësi të procedurave të përcaktuara.
Kur hyjnë në fuqi ndryshimet?
Vendimi parashikon që rregullat të hyjnë në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare. Pas kësaj, Drejtoria e Përgjithshme e Policisë së Shtetit duhet të përditësojë sistemet kompjuterike dhe udhëzimet për punonjësit në pikat kufitare.
Qytetarët që planifikojnë të udhëtojnë me fëmijë të mitur duhet të informohen paraprakisht për dokumentacionin e kërkuar, në mënyrë që të shmangin vonesat ose pengesat gjatë kalimit të kufirit.
Shënim: Para publikimit, rekomandohet të verifikohet teksti i vendimit në Fletoren Zyrtare, veçanërisht kërkesat konkrete për dokumentet e të miturve dhe data e hyrjes në fuqi.