Greqia Forcon Mbrojtjen: Marrëveshje 3.5 Miliardë Dollarëshe me Izraelin

Greqia ka finalizuar një nga marrëveshjet më të mëdha të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes me Izraelin, me një vlerë prej rreth 3.5 miliardë dollarësh. Pakti parashikon krijimin e një sistemi të avancuar dhe shumë-shtresor të mbrojtjes ajrore, të cilin Athina e ka pagëzuar me emrin “Mburoja e Akilit”.

Marrëveshja vjen në një periudhë kur tensionet mes Greqisë dhe Turqisë vazhdojnë të mbeten një shqetësim për rajonin. Në të njëjtën kohë, Athina po thellon bashkëpunimin ushtarak me Izraelin, pavarësisht debatit të fortë politik në Europë për luftën në Gaza dhe politikat izraelite në Bregun Perëndimor.

Çfarë përmban “Mburoja e Akilit”?

Sistemi i ri do të bazohet në disa teknologji të ndryshme që synojnë të krijojnë një rrjet të integruar mbrojtjeje.

Ndër komponentët kryesorë janë:

• David’s Sling – sistem i avancuar për interceptimin e raketave dhe objektivave ajrore;
• Spyder – sistem tokë-ajër i projektuar për përballimin e avionëve, helikopterëve, dronëve dhe municioneve të drejtuara;
• Barak MX – sistem shumëfunksional që mund të përdoret kundër raketave, avionëve, helikopterëve dhe dronëve.

Pjesë e marrëveshjes do të jenë gjithashtu radarë shumë-misionësh dhe një qendër komanduese e mbështetur nga inteligjenca artificiale. Qëllimi është që sistemet e ndryshme të funksionojnë së bashku përmes një rrjeti të vetëm mbrojtës.

Izraeli pritet t’i furnizojë gjithashtu grekët me sisteme Drone Dome, përmes një kontrate të veçantë me vlerë rreth 26 milionë euro.

Shqetësimi për Iranin dhe rivaliteti me Turqinë

Një nga faktorët që ka ndikuar në forcimin e mbrojtjes greke është shqetësimi për kërcënimet e mundshme nga Irani, veçanërisht nëse përplasjet në Lindjen e Mesme do të përshkallëzohen.

Greqia pret gjithashtu prani dhe objekte ushtarake amerikane në territorin e saj, duke ngritur shqetësime se këto mund të bëhen objektiva në rast të zgjerimit të një konflikti rajonal.

Në planin tjetër, Athina kërkon të rrisë kapacitetet e saj përballë Turqisë. Dy vendet kanë prej vitesh mosmarrëveshje për kufijtë detarë dhe zonat e diskutueshme në Egje dhe Mesdheun Lindor. Rritja e kapaciteteve turke në fushën e dronëve është gjithashtu një tjetër shqetësim për Greqinë.

Për këtë arsye, disa prej elementëve të parë të sistemit të ri pritet të vendosen në zona strategjike të Egjeut.

Pse Greqia po investon kaq shumë?

Marrëveshja me Izraelin është vetëm një pjesë e një programi më të gjerë të modernizimit të forcave të armatosura greke.

Athina synon të investojë rreth 28 miliardë euro deri në vitin 2036 për forcimin e kapaciteteve të saj ushtarake. Plani përfshin edhe blerjen e deri në 40 avionëve luftarakë F-35 nga Shtetet e Bashkuara, si dhe fregata të reja nga Franca dhe Italia.

Një tjetër arsye është mungesa e disponueshmërisë së sistemeve amerikane Patriot. Me kërkesën për këto sisteme që mbetet e lartë, disa vende europiane po shqyrtojnë alternativa izraelite, përfshirë David’s Sling.

Marrëveshja ngjall edhe debat në Greqi

Pavarësisht rëndësisë së saj strategjike, marrëveshja nuk është pa polemika. Një pjesë e opinionit publik grek kundërshton politikat e Izraelit në Gaza dhe forcimin e bashkëpunimit ushtarak mes dy vendeve.

Megjithatë, për Athinën, “Mburoja e Akilit” është pjesë e një strategjie më të gjerë për të modernizuar mbrojtjen ajrore dhe për të qenë më e përgatitur ndaj kërcënimeve të mundshme.

Në thelb, Greqia po investon në këtë sistem për të modernizuar ushtrinë, për të përballuar kërcënimet e mundshme nga Lindja e Mesme dhe për të forcuar pozicionin e saj strategjik ndaj Turqisë.

Kjo e bën marrëveshjen shumë më tepër se një blerje armësh: ajo përfaqëson një hap të rëndësishëm në riarmatimin dhe riorganizimin e strategjisë së mbrojtjes së Greqisë në një rajon gjithnjë e më të paqëndrueshëm.