Evropa përballet me rritje të re të çmimeve të energjisë për shkak të krizës në Ngushticën e Hormuzit
Evropa pritet të përballet me një valë të re rritjeje të çmimeve të energjisë, pasi dërgesat e fundit të naftës dhe gazit të lëngshëm (LNG) që u larguan nga Ngushtica e Hormuzit para shpërthimit të konfliktit në Lindjen e Mesme kanë mbërritur tashmë në destinacionet e tyre. Ky zhvillim, sipas analistëve, sinjalizon fundin e një periudhe stabiliteti të përkohshëm.
Vendet e Bashkimit Evropian janë mbështetur deri tani në rezervat emergjente të publikuara nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë më 11 mars, ndërsa përballen me konkurrencë të fortë nga blerësit aziatikë, të gatshëm të paguajnë më shumë për furnizime energjetike.
Ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme ujore në botë, përbënte rreth 20% të tregtisë globale të naftës dhe LNG-së përpara përshkallëzimit të konfliktit. Mbyllja e saj ka krijuar tension të madh në tregjet ndërkombëtare.
Paralelisht, Komisioni Evropian pritet të prezantojë masa të reja për të ndihmuar qytetarët dhe bizneset të përballojnë kostot në rritje të energjisë.
Shefi i IEA-s, Fatih Birol, e ka cilësuar situatën si “kriza më e madhe e sigurisë energjetike në histori”, duke e lidhur drejtpërdrejt me zhvillimet ushtarake të fundit në rajon.
Deri tani, rritja e çmimeve në Evropë ka qenë relativisht e moderuar, por ekspertët paralajmërojnë se kjo mund të ndryshojë shpejt nëse situata vazhdon.
Çmimi i naftës Brent arriti mbi 100 dollarë për fuçi, ndërsa gazi natyror në Evropë po tregtohet rreth 45 euro/MWh, duke reflektuar luhatjet e forta në treg.
Sipas analistëve, një nga sfidat kryesore për Evropën mbetet varësia nga tregjet ndërkombëtare të energjisë, çka rrezikon konkurrueshmërinë e industrisë.
Megjithatë, furnizimi me LNG mbetet i qëndrueshëm për momentin. Ekspertët theksojnë se Evropa pritet të sigurojë mjaftueshëm gaz për dimrin e ardhshëm, por me kosto më të lartë.
Ndërkohë, qindra cisterna me naftë mbeten të bllokuara për shkak të situatës në Gjirin Persik, duke shkaktuar vonesa që mund të zgjasin deri në tre muaj për rikthimin në normalitet të furnizimeve.
Nga ana tjetër, SHBA pritet të rrisë eksportet e naftës drejt Evropës në javët në vijim, në përpjekje për të lehtësuar krizën.
Analistët vërejnë gjithashtu se po krijohet një sistem më i kontrolluar tranziti në Ngushticën e Hormuzit, me rregulla më të rrepta dhe procedura të detajuara për anijet, çka mund të ndikojë në koston dhe kohën e transportit.