Pensionet drejt ndryshimit? Ja çfarë pritet të vendoset në shtator
Skema e pensioneve në Shqipëri pritet të hyjë në një fazë të re ndryshimesh, ndërsa rritja e numrit të përfituesve po shton presionin mbi sistemin e sigurimeve shoqërore. Qeveria ka paralajmëruar se gjatë muajit shtator pritet të publikohen propozimet për reformimin e skemës.
Sipas të dhënave të Institutit të Sigurimeve Shoqërore, në fund të vitit 2025 në Shqipëri ishin 562,924 pensionistë urbanë të pleqërisë dhe 78,161 pensionistë ruralë. Në total, numri i përfituesve në këto dy kategori arrinte në rreth 641 mijë persona.
Krahasuar me një vit më parë, skemës i janë shtuar rreth 33,518 pensionistë. Rritja e numrit të përfituesve përbën një sfidë të rëndësishme për financat e sistemit dhe ka rikthyer në fokus nevojën për ndryshime strukturore.
Ndërkohë, nga 1 korriku 2026 pensionet u indeksuan me 2.7%. Sipas të dhënave të publikuara nga qeveria, nga kjo masë përfitojnë rreth 900 mijë qytetarë në kategori të ndryshme pensioni. Rritja mesatare është llogaritur në rreth 543 lekë në muaj për pensionet urbane dhe rreth 320 lekë për pensionet rurale.
Përveç indeksimit, gjatë verës u miratua edhe një bonus prej 5,000 lekësh për pensionistët, për të cilin u vunë në dispozicion rreth 3.9 miliardë lekë. Pagesat nisën gjatë muajit korrik.
Megjithatë, të dhënat e viteve të fundit tregojnë se rritja e pensioneve ka qenë e kufizuar në raport me ndryshimet në koston e jetesës. Sipas analizave të të dhënave të ISSH-së, pensioni mesatar urban është rritur me rreth 28 euro gjatë pesë viteve të fundit, ndërsa pensioni rural me rreth 25 euro.
Çfarë pritet të ndryshojë?
Vëmendja tashmë është përqendruar te reforma e pensioneve. Ministrja Delina Ibrahimaj ka deklaruar më herët se konsultimet po zhvillohen edhe me Bankën Botërore dhe se rekomandimet e ndryshimet e propozuara pritet të bëhen publike gjatë shtatorit.
Ende nuk është bërë publike forma përfundimtare e reformës. Për këtë arsye, mbetet për t’u parë nëse ndryshimet do të prekin formulën e llogaritjes së pensioneve, nivelin e kontributeve apo mënyrën e rritjes së pensioneve në vitet e ardhshme.
Qeveria ka vendosur gjithashtu objektivin që deri në vitin 2030 pensioni mesatar urban për personat me vite të plota pune të arrijë në rreth 40 mijë lekë në muaj. Për pensionet urbane të pjesshme objektivi është rreth 22 mijë lekë, ndërsa për pensionet rurale rreth 18 mijë lekë.
Kështu, shtatori pritet të jetë një muaj i rëndësishëm për të ardhmen e skemës së pensioneve. Pyetja kryesore tashmë është se si do të ndryshojë formula dhe cilat kategori pensionistësh do të përfitojnë më shumë nga reforma e re.