Irani paralajmëron tarifa për anijet në Hormuz, rritet shqetësimi për tregjet globale të energjisë
Irani po planifikon vendosjen e tarifave për anijet tregtare që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, një prej korridoreve detare më strategjike në botë për transportin e naftës dhe gazit.
Lajmi është bërë i ditur nga Ministria e Jashtme iraniane, në një periudhë kur marrëdhëniet mes Teheranit dhe Uashingtonit mbeten të tensionuara.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei, tha se autoritetet iraniane po bashkëpunojnë me Omanin për krijimin e mekanizmave që lidhen me sigurinë detare, mbrojtjen e mjedisit dhe luftën kundër krimit në det.
Sipas tij, tarifat e parashikuara nuk do të konsiderohen thjesht si një pagesë për kalimin nëpër ngushticë, por do të lidhen me shërbimet detare që u ofrohen anijeve gjatë tranzitit.
Çështja ka marrë rëndësi të veçantë për shkak të tensioneve ushtarake mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara. Ngushtica e Hormuzit është një pikë kyçe për furnizimin global me energji dhe çdo pengesë apo rritje e kostove të transportit mund të ndikojë në tregjet ndërkombëtare të naftës dhe gazit.
Përpara përshkallëzimit të konfliktit më 28 shkurt, anijet tregtare kalonin kryesisht pa pengesa nëpër Hormuz dhe nuk paguanin tarifa për tranzitin. Në pikën e saj më të ngushtë, ngushtica është rreth 39 kilometra e gjerë, duke e bërë atë një prej rrugëve detare më të rëndësishme në botë.
Sipas Konventës së Kombeve të Bashkuara për të Drejtën e Detit (UNCLOS), anijet gëzojnë të drejtën e kalimit tranzit nëpër ngushticat ndërkombëtare. Megjithatë, Irani nuk e pranon këtë interpretim juridik për Hormuzin, duke e kthyer çështjen në një tjetër pikë debati ndërkombëtar.
Ndërkohë, nënpresidenti amerikan JD Vance ka deklaruar se objektivi i Uashingtonit është rikthimi i qarkullimit të naftës dhe gazit përmes Hormuzit në nivelet e periudhës para konfliktit.
Vendimi i paralajmëruar nga Teherani mund të shtojë pasigurinë për kompanitë e transportit detar dhe tregjet globale të energjisë.
Duke qenë se një pjesë e rëndësishme e furnizimit botëror me energji kalon përmes kësaj rruge, çdo ndryshim në funksionimin e Ngushticës së Hormuzit mund të ndikojë në kostot e transportit dhe, potencialisht, në çmimet e naftës dhe gazit në tregjet ndërkombëtare.