Çfarë i ndodh trupit kur ha speca djegës dhe pse disa e shijojnë djegien?

Kur konsumoni speca djegës, ndjesia e nxehtësisë që përjetoni nuk vjen nga temperatura reale, por nga një reaksion kimik në trup. Përbërësi aktiv, kapsaicina, lidhet me receptorët e dhimbjes dhe temperaturës (TRPV1), të cilët zakonisht aktivizohen nga nxehtësia e lartë. Kapsaicina i “mashtron” këta receptorë, duke i bërë trurit të dërgojë sinjal sikur goja po digjet.

Si reagim ndaj kësaj ndjesie, organizmi mund të:

• rrisë prodhimin e pështymës
• shkaktojë djersitje për të rregulluar temperaturën
• sjellë lotim të syve ose rrjedhje hundësh
• përshpejtojë përkohësisht rrahjet e zemrës
• nxisë çlirimin e endorfinave dhe dopaminës

Këto reaksione janë pjesë e përgjigjes natyrale të trupit ndaj stimulimit nga kapsaicina.

Pse disa njerëz e pëlqejnë ndjesinë e djegies?
Një nga arsyet kryesore lidhet me çlirimin e endorfinave, të cilat krijojnë ndjesi kënaqësie dhe lehtësimi pas “stresit” të lehtë që trupi përjeton. Gjithashtu, sistemi i shpërblimit në tru mund të aktivizohet nga dopamina, duke e bërë përvojën pikante më tërheqëse për disa persona.

Me kalimin e kohës, njerëzit që konsumojnë rregullisht ushqime pikante zhvillojnë tolerancë më të lartë, ndaj e njëjta sasi specash djeg më pak. Për disa të tjerë, kjo ndjesi shoqërohet edhe me kërkimin e emocioneve dhe përvojave intensive.

A është e dëmshme?
Për shumicën e njerëzve, konsumimi i specave djegës në sasi të moderuara është i sigurt dhe mund të sjellë disa përfitime, si nxitja e përkohshme e metabolizmit dhe marrja e vitaminës C dhe antioksidantëve. Disa studime sugjerojnë gjithashtu ndikime pozitive në shëndetin kardiovaskular, megjithëse nuk konsiderohet një ushqim “mrekulli”.

Megjithatë, tek personat me refluks acidi, ulçera apo probleme të sistemit tretës, ushqimet shumë pikante mund të përkeqësojnë simptomat.

Si të lehtësohet djegia në gojë?
Qumështi ose kosi mund të ndihmojnë, pasi proteinat si kazeina lidhen me kapsaicinën dhe e neutralizojnë atë. Edhe akullorja apo produktet e tjera të qumështit janë efektive, ndërsa uji zakonisht nuk ndihmon shumë, pasi kapsaicina nuk tretet në të.

Në thelb, dashuria për ushqimet pikante lidhet me mënyrën se si truri interpreton një stimul “të dhimbshëm por të padëmshëm”, i cili për disa njerëz shndërrohet në një ndjesi kënaqësie dhe sfide.