Komisioni Evropian ka prezantuar një paketë të re propozimesh që synon përgatitjen e Bashkimit Evropian për një zgjerim të ardhshëm, në një kohë kur numri i vendeve anëtare pritet të rritet përtej 27 vendeve aktuale.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e ka cilësuar zgjerimin si një domosdoshmëri gjeopolitike. Ajo theksoi se, ndërsa vendet kandidate avancojnë me reformat e kërkuara, edhe vetë BE-ja duhet të përshtatet në aspektin institucional, politik dhe financiar për të përballuar realitetin e ri.
Aktualisht, tetë shtete kanë statusin e vendit kandidat për anëtarësim. Mali i Zi renditet ndër vendet që kanë bërë më shumë progres në këtë proces dhe synon anëtarësimin në vitet e ardhshme.
Në pritje të një zgjerimi të mundshëm, në BE prej kohësh është diskutuar nevoja për reforma që do të shmangnin bllokimet në procesin e vendimmarrjes dhe do të garantonin një menaxhim më efikas të buxhetit të përbashkët pas anëtarësimit të vendeve të reja.
Sipas paketës së propozuar, vendet kandidate do të përballen me kërkesa më të forta për të dëshmuar përmbushjen e standardeve evropiane gjatë negociatave. Në fokus janë sundimi i ligjit, kontrolli dhe mbrojtja e kufijve, bujqësia, siguria ushqimore dhe funksionimi i tregut të përbashkët.
Në të njëjtën kohë, kandidatëve mund t’u jepet mundësia të përfshihen në programe dhe politika të caktuara të BE-së edhe përpara anëtarësimit të plotë.
Një tjetër propozim parashikon që traktatet e ardhshme të anëtarësimit të përmbajnë mekanizma më të fortë mbrojtës gjatë 15 viteve të para. Kjo do të mundësonte masa ndaj një shteti të ri në rast se ai largohet nga parimet demokratike dhe standardet themelore të Bashkimit Evropian.
Një pjesë e veçantë e paketës lidhet me Ukrainën dhe ndikimin që mund të ketë sektori i saj i madh bujqësor në tregun evropian. Komisioni propozon kufizime më të mëdha për mbështetjen financiare dhe aksesin në tregun e BE-së për disa produkte bujqësore të konsideruara të ndjeshme. Paralelisht, synohet mbështetja e Ukrainës për rikthimin e eksporteve në tregjet tradicionale jashtë Bashkimit Evropian.
Komisioni kërkon gjithashtu që shtetet anëtare të përdorin më gjerësisht mekanizmat e traktateve që lejojnë marrjen e vendimeve me shumicë, duke reduktuar rastet kur kërkohet miratimi unanim i të gjitha vendeve.
Ky mekanizëm mund të përdoret në fusha si sanksionet, lufta kundër mashtrimit fiskal dhe disa çështje tatimore që lidhen me sektorin energjetik. Synimi është që një BE e zgjeruar të mos përballet me bllokime të shpeshta nga një ose disa shtete anëtare.
Në paketën e re përfshihet edhe ideja për të reduktuar numrin e komisionerëve evropianë. Aktualisht, Komisioni përbëhet nga 26 komisionerë dhe presidentja e tij, me secilin shtet anëtar që përfaqësohet në nivelin më të lartë të institucionit.