Pensionistët që vijojnë të punojnë, debate për heqjen e kontributeve dhe reformën e re të pensioneve
Mijëra qytetarë në Shqipëri vazhdojnë të jenë aktivë në tregun e punës edhe pas daljes në pension, duke paguar kontribute të sigurimeve shoqërore njësoj si çdo i punësuar tjetër. Kjo situatë ka nxitur debat politik dhe institucional mbi mënyrën se si duhet të trajtohen pensionistët që vazhdojnë të punojnë.
Deputeti i Partisë Demokratike, Igli Cara, ka propozuar ndryshime në ligjin për sigurimet shoqërore, duke kërkuar përjashtimin e pensionistëve të punësuar nga pagesa e kontributeve. Sipas tij, nuk është e drejtë që një person që ka kontribuar për dekada të tëra në skemën e pensioneve të vazhdojë të paguajë kontribute edhe pas përfitimit të pensionit.
Cara argumenton se kjo kategori qytetarësh vazhdon të punojë kryesisht për shkak të nivelit të ulët të pensioneve dhe se përjashtimi nga kontributet do të lehtësonte barrën financiare për ta. Projektligji parashikon që masa të zbatohet për një periudhë katërvjeçare dhe aktualisht po shqyrtohet në komisionet parlamentare.
Megjithatë, qeveria nuk e mbështet këtë nismë. Zëvendësministrja e Ekonomisë, Olta Manjani, deklaroi se përjashtimi nga kontributet do të cenonte parimin e skemës kontributive dhe do të ulte të ardhurat e fondit të sigurimeve shoqërore, duke thelluar deficitin ekzistues.
Në vend të kësaj, qeveria po shqyrton alternativa të tjera në kuadër të reformës së re të pensioneve. Një prej tyre është që kontributet e paguara nga pensionistët pas daljes në pension të reflektohen në rritjen e pensionit ose të kthehen në formën e një bonusi vjetor. Sipas Manjanit, kjo qasje ruan parimin kontributiv dhe krijon stimuj për vijimin e punësimit të pensionistëve.
Sipas të dhënave të paraqitura në relacionin e projektligjit, rreth 13 mijë pensionistë vazhdojnë të punojnë dhe të paguajnë kontribute. Mbështetësit e nismës argumentojnë se përjashtimi i tyre nga ky detyrim do të rriste formalizimin e tregut të punës dhe të ardhurat neto të pensionistëve.
Ndërkohë, qeveria ka paralajmëruar edhe ndryshime të tjera në skemën e pensioneve. Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se pensionet do të vijojnë të rriten çdo vit, me objektivin për të arritur nivele dukshëm më të larta deri në fund të dekadës.
Një tjetër masë e paralajmëruar lidhet me prindërit dhe kujdestarët që kujdesen për persona me aftësi të veçanta. Sipas Ramës, shteti do të marrë përsipër pagesën e sigurimeve shoqërore për këtë kategori, në mënyrë që ata të mos humbasin të drejtën për pension për shkak të angazhimit të tyre në kujdesin familjar.
Po ashtu, qeveria ka njoftuar se do të dyfishojë mbështetjen financiare për prindërit që kujdesen për fëmijë me nevoja të veçanta, duke e lidhur këtë masë me rritjen e të ardhurave dhe zgjerimin e mundësive ekonomike të vendit.