ZVËRNECI NË QENDËR TË DEBATIT/ Alfred Cako ngre pikëpyetje për projektin gjigant dhe lidhjet me qeverinë

Detaje të reja dhe deklarata të forta kanë rikthyer në vëmendje projektin e madh turistik në Zvërnec. Alfred Cako ka folur hapur për zhvillimin e zonës, duke ngritur një sërë pikëpyetjesh mbi pronësinë, investitorët, procedurat e miratimit dhe rolin e institucioneve shtetërore.

Sipas të dhënave të bëra publike, kompania Zvërnec South Adriatic Development sh.p.k. është regjistruar në gusht 2024. Pronarët përfitues të deklaruar janë Nikita Maksimovich Vinogradov dhe Zoya Georgieva Gyurova, me nga 50% të aksioneve. Struktura e pronësisë kalon përmes disa kompanive të regjistruara në Holandë.

Kjo strukturë ka ngjallur diskutime mbi transparencën e pronësisë dhe origjinën e kapitalit. Aktivistë dhe organizata mjedisore kanë ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi lidhjet e mundshme të strukturave investuese me kompani të tjera ndërkombëtare. Megjithatë, pretendimet për burime të paligjshme financimi apo lidhje me korrupsion nuk janë të provuara dhe duhen trajtuar me kujdes.

Çfarë parashikon projekti?

Projekti shtrihet në një sipërfaqe prej rreth 437 hektarësh, prej të cilave rreth 251 hektarë parashikohen për zhvillim, përgjatë një vije bregdetare prej afro 15 kilometrash.

Plani përfshin hotele, vila luksoze, ndërtesa deri në tetë kate, një port turistik dhe struktura të tjera shërbimi. Kompania ka deklaruar një investim që kalon 4 miliardë euro, si dhe krijimin e rreth 10 mijë vendeve të punës.

Punimet përgatitore, përfshirë rrethimin dhe ndërhyrje infrastrukturore, kanë nisur. Sipas informacionit të publikuar, Këshilli Kombëtar i Territorit miratoi lejen për punimet përgatitore më 29 prill 2026.

Debati për tokën

Një nga çështjet më të debatueshme mbetet mënyra se si është siguruar prona.

Kompania deklaron se bëhet fjalë për tokë private të blerë nga pronarë privatë. Nga ana tjetër, banorë dhe aktivistë kanë ngritur pretendime për problematika të lidhura me dokumentacionin e pronësisë, proceset e vjetra të ndarjes së tokës dhe mungesën e transparencës.

Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se pretendimet se shteti po fal tokë janë të pavërteta, duke theksuar se prona ka qenë private dhe se investitorët e kanë blerë atë nga pronarë privatë.

Pse përmendet Edi Rama?

Nuk rezulton publikisht që Edi Rama, familjarët e tij apo ndonjë kompani në pronësi të tij të kenë aksione direkte në projekt.

Megjithatë, emri i kryeministrit është përfshirë në debat për shkak të rolit institucional. KKT-ja, e cila ka miratuar procedurat për zhvillimin e projektit, drejtohet nga Rama.

Kritikët e qeverisë argumentojnë se procedurat për projekte të mëdha turistike në zona të ndjeshme duhet të jenë maksimalisht transparente. Qeveria, nga ana tjetër, e paraqet projektin si një investim të rëndësishëm për turizmin dhe ekonominë shqiptare.

Përplasja për mjedisin

Një tjetër pikë e fortë e debatit lidhet me vendndodhjen e projektit. Zona e Zvërnecit është pjesë e një hapësire me rëndësi të madhe ekologjike, e lidhur me lagunat, biodiversitetin dhe habitatet e shpendëve migratorë.

Organizata dhe aktivistë mjedisorë kanë shprehur shqetësime se zhvillimi masiv turistik mund të ndikojë në ekosistem dhe në karakterin natyror të zonës.

Përballë këtyre kritikave qëndrojnë argumentet për investimin, zhvillimin ekonomik dhe mijëra vendet e punës që kompania premton të krijojë.

Në këtë kontekst, deklaratat e Alfred Cakos kanë rikthyer në qendër të vëmendjes një projekt që prej kohësh është shoqëruar me debate mbi pronësinë, transparencën, mjedisin dhe rolin e institucioneve shtetërore.

Deri tani, pretendimet për lidhje direkte të projektit me Edi Ramën apo për financim nga burime të paligjshme nuk janë të provuara publikisht. Debati mbetet i hapur dhe pritet të vijojë ndërsa projekti avancon dhe publikohen më shumë detaje mbi lejet, pronësinë dhe zhvillimin e tij.