Studimet e reja: Bakteret e zorrëve lidhen me rrezikun e kancerit të zorrës së trashë
Studimet më të fundit shkencore tregojnë se bakteret e zorrëve (mikrobioma) mund të luajnë një rol të rëndësishëm si në zhvillimin e kancerit të zorrës së trashë, ashtu edhe në zbulimin e tij në faza të hershme.
Sipas shkencëtarëve, një çekuilibër i mikrobiomës mund të çojë në prodhimin e substancave të dëmshme, si colibactin, e cila dëmton ADN-në e qelizave të zorrës dhe rrit rrezikun e shfaqjes së kancerit. Disa nga këto dëmtime mund të ndodhin që në fëmijëri dhe të shfaqen shumë vite më vonë, duke shpjeguar edhe rritjen e rasteve te të rinjtë.
Një drejtim i ri kërkimor po fokusohet në analizën e mikrobiomës dhe testet e jashtëqitjes për identifikimin e hershëm të shenjave të rrezikut, duke mundësuar diagnostikim më të shpejtë dhe parandalim më efektiv.
Edhe pse studimet janë ende në zhvillim, ekspertët theksojnë se mënyra e jetesës luan rol të rëndësishëm në shëndetin e zorrëve. Ushqyerja e balancuar, konsumimi i fibrave, aktiviteti fizik dhe shmangia e faktorëve të dëmshëm ndihmojnë në ruajtjen e një mikrobiome të shëndetshme.
Ushqime të dobishme për shëndetin e zorrëve
Ushqime të pasura me fibra (ushqimi kryesor i baktereve të mira):
- Tërshërë
- Oriz integral
- Bukë integrale
- Thjerrëza, fasule, qiqra
- Mollë, dardha
- Karrota, brokoli, spinaq
Perime prebiotike (ushqejnë bakteret e mira):
- Hudhra
- Qepa
- Preshi
- Asparagusi
- Banane (sidomos pak të papjekura)
Ushqime probiotike (me baktere të gjalla të dobishme):
- Turshi të fermentuara (lakër turshi, kastravec turshi pa uthull industriale)
Ushqime të pasura për mbrojtje të zorrëve:
- Boronica
- Luleshtrydhe
- Rrush
- Çaj jeshil
Yndyra të shëndetshme:
- Vaj ulliri ekstra i virgjër
- Arra
- Bajame
- Fara liri dhe chia
Çfarë duhet kufizuar
- Ushqime të përpunuara (fast food)
- Sheqer i tepërt
- Pije të gazuara
- Alkool